WINTERVREUGDE OP DEN AMSTEL en ‘t gaan des Ysbreekers en der waterschuiten.
Antieke kopergravure,
Formaat: 64 x 93 cm. Uit vier delen samengesteld.
Naar een tekening van Tileman ter Horst.,
Afkomstig uit: Theatrum Machinarum Universale
Door: Pieter Schenk Anno 1736.
Uitgever, Kunst en Kaartverkoper op de Vijgendam bij de Dam (Rokin)
In fraaie lijst van Italiaans Wortelnotenhout met een gewassen zuurvrij passe-partout met ingelegd goudband.
Hoogte: 92 cm. Breedte: 122 cm.
Deze fraaie grote gravure “Wintervreugde op den Amstel” gezien van de Amsteldijk naar de Weesperzijde, past in de sfeer van vrolijke wintergezichten met veel ijspret. Menigeen heeft de Friese doorlopers ondergebonden en zwiert vrolijk over het ijs, maar de ander is niet zo bedreven en eindigt soms met een val. Alle lagen der bevolking amuseren zich op het ijs en de Goede Burgerij ziet men met de bekende dierensleden als een beer, hert etc, soms door een prachtig paard voortgetrokken. Veel bekijks heeft ook de IJsbreker, met zijn rechte voorkant, getrokken door tientallen paarden. Het ijs werd hiermee opengebroken voor de achterliggende waterschuiten. Er werd door de gezamenlijke bierbrouwers vers water uit de Vecht mee aangevoerd, aangezien het water in Amsterdam hevig vervuild was en het belangrijk was dat er ook in de winter met zwaar ijs drinkwater aangevoerd kon worden.
De ijsbreker, gebouwd in 1698 is door de gezamenlijke bierbrouwers in 1786 aan de Stad Amsterdam verkocht, waar het tot 1860 met de komst van de Amsterdamse Waterleiding in 1853 met schoonwater uit de Duinen nog in gebruik bleef. De IJsbreker lag gemeerd naast de Brug Torensluis, waar nu het Amstel Hotel is.
De uitspanning De IJsbreker is door deze bouw een stuk naar het zuiden verplaatst.
De tekening van deze gravure is vervaardigd door Tileman van der Horst, een bekende achttiende-eeuwse architect.
Literatuur:
Geschiedenis in beeld 1550 - 2000. Afgebeeld op Pagina 177.
De ongekleurde gravure tentoongesteld in 2000 in het Rijksmuseum, is in eigendom van het Scheepvaartsmuseum.
N.B.
In het derde kwart van de vorige eeuw heeft het waterleidingbedrijf voor hun jubileumviering een groot aantal herdrukken op ware grootte uitgegeven,
.